« برخورد با آتش از نوع لندن | صفحه‌ی اصلی | رنگ هفتاد و دو ملت همه را چشم بنه »

درباره‌ی «کتاب» در قرآن

چندی پیش حضرت داریوش در وبلاگ خود از نوع کاربرد واژه‌ی کتاب در قرآن استفاده‌ای کرده بود و روایتی از آن استفاده را در قالب پستی کوتاه در وبلاگ خود گذارده بود. استفاده‌ی او چنین بود که از کاربرد واژه کتاب در قرآن بر می‌آید که منظور از آن صرفا قرآن نیست بلکه تعبیر عامی است که شامل کتب وحیانی سابق هم می‌شود. یکی دو نفر از دوستان عزیز حوزوی من از دیار مشهد کامنت گذاشته بودند و تردیدهایی ادبی نسبت به این برداشت روا داشته بودند. واقعیت امر این است که آن تردیدها به نظر من وارد نبود و در صدد بودم به آن نکته‌ی ادبی پاسخی بدهم که دیگر ایام فراق و فراغ به سر آمد. امروز داشتم به عنوان تکلیف درسی متنی از اسلام‌شناس شهیر پاکستانی فضل الرحمان می‌خواندم که دیدم مویّد از غیب و بلکه از شهود رسید. (توجه کنید مویّد نه دلیل). فضل الرحمان هم می‌نویسد (ترجمه از من است):

«واژه‌ی "الکتاب" در قرآن اغلب برای اشاره به کتاب آسمانی (scripture) خاصی به کار نمی‌رود بلکه واژه‌ی عامی است که به کل کتاب‌های وحیانی اشاره دارد. این کاملا طبیعی بود که محمد [ص] انتظار داشته باشد تمام امت‌ها به قرآن ایمان بیاورند درست بدین خاطر که او و یارانش، مومن به تمام کتب [آسمانی پیشینیان] اند.»

Fazlur Rahman, “Pre-Foundations of Muslim Community in Mecca’ in The Arabs and Arabia on the Eve of Islam (Aldershot, UK; Brookfield, VT: Ashgate, 1999), p 191.  

نکته‌ی ادبی‌ای هم که دوستان گفته بودند این بود که در الکتاب، ال و لام معرفه، کتاب را منحصر در قرآن می‌کند در حالی که به نظر بنده می‌توان الف و لام را به معنی ال عهد ذهنی گرفت و آن عهد ذهنی هم همین است که ما ام الکتابی داریم که کتب وحیانی نازل شده مصدایقی از آن کتاب اند.

(ببخشید من خیلی سرم شلوغ شده و مثل سابق هم اینترنت در اختیارم نیست (بانو هم آمده و خلاصه چند جهته سرم شلوغ شده) و گر نه خیلی دوست داشتم در مورد تجربه رفتن به گوشه‌ی سخنرانان (Speaker’s corner) در هاید پارک برایتان بنویسم و البته همراه با عکس در وبلاگ بگذارم ولی کم کم دارد این مطلب بیات می‌شود چون مربوط به یکشنبه هفته‌ی پیش است. حالا شاید باز فراغی شد نوشتم‌اش.)

 

مطالب مرتبط

درباره‌ی فردگرایی دینی

احمد قابل در باب خرافه متن کامل مصاحبه

ریشه‌های یهودی روزه‌‌

تردستی الاهیاتی

کنفرانس رهبران ادیان جهان در باکو

کفر و ایمان چه به هم نزدیک است

سیالیت معنا و تفسیر متن مقدس

برخورد امام باقر با مخالفان

در مصائب روشنفکری دینی

حاشیه‌ی دکتر سروش بر تعقل قرآنی

ادریس هانی در مشهد

تتمه‌ای بر بحث با مخلوق در تعقل قرآنی

تعقل قرآنی (۸)

تعقل قرآنی (۷)

تعقل قرآنی (۶)

تعقل قرآنی (۵)

تعقل قرآنی (۴)

تعقل قرآنی (۳)

تعقل قرآنی (۲)

تعقل قرآنی (۱)

ترک‌بک

آدرس ترک‌بک برای اين مطلب
http://www.malakut.org/cgi-bin/mt33/donbalak.cgi/4376

نظرها

البته كتاب قرآن جامع كتب قبلي هم بوده...پس زياد فرقي نمي كند1

سلام سيد جان. خبري ازت نبود ، خيلي خوب كردي نوشتي. ما اينجا ريز اخباري كه از جانب شما مي رسه رو هم پيگيري مي كنيم چه رسد به نوشته هاي وبلاگ.
به بانو سلام برسان.

yaser: mamnoon mahmoud khane. jenab-e boostani az tarigh-e email zekr-e kheyr-e shoma ra dasht.

البته شمااگه به کلی ننویسی هم خیلی مشکلی پیش نمیاد

واقعا درستي هر دو تعبير چه اشكالي دارد؟

با سلام خدمت استاد عزيزم .
چندي قبل كه به وبلاگ شما سري زدم با اين پست روبرو شدم(كتاب) .در همان موقع ميخواستم مطلبي بنويسم اما كار هاي ديگرم اين اجازه را نميداد (تا امروز).
با رجوع به كتابهاي وجوه ونظائر مي توان فهميد كه واژه الكتاب در قرآن كريم به چه معنايا معاني آمده است.در بعضي از اين كتب 14 معنا براي اين واژه بيان نموده اند.در بعض ديگر 10معنا.برخي از آن معاني عبارتند از "القرآن-التوراه-الصحف-العده(دال با تشديد)-اللوح المحفوظ-الكتب كلها-الكتابه-الزبور-الفرض-القضاء-كتاب سليمان(ع)و بلقيس-الانجيل-المكاتبه"اين معاني در مورد تمامي آيات صادق نميباشند بلكه هر كدام از اين معاني آيه يا آياتي مخصوص به خود دارد .
با عرض پوزش از شما بخاطر مزاحمت .(انشاءالله كه مفيد باشد)
دوستدار شما بداغ آبادي
yaser: salam aziz mamnoon ke yad-e ma kardi eradat daram az nokteat mamnoonam.

با سلام،
در مورد
کتاب"، علی طهماسبی در "مریم مادر کلمه" نیز تفسیر متفاوتی کرده اند که به نظر من زیبا می نماید.
اگر نخوانده اید و علاقه دارید امر بفرمایید scan کرده، پیشکش می کنیم;)
یاسر: بله من یادم از این اثر نبود اگر دارید بفرستید من به آرای ایشان و البته خود ایشان علاقه دارم. آخرین ها از نسلی هستند که دیگر باید لای کتابها دنبالشان گشت: آزاده و حقیقت جو.

نظر بدهيد

(نظر شما پس از تأييد منتشر خواهد شد. نيازی به دوباره فرستادن نظر نيست.)